1704 ਈ ਨੂੰ 20 ਦਿਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਦੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਰੋਪੜ ਵੱਲ ਤੁਰੇ ਤਾਂ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦਸ ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ 42 ਸਿੰਘ ਸਨ। ਹਕੀਮ ਮਿਰਜਾ ਅੱਲਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਯੋਗ ਰਹਿਮਾਨੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ –

ਜਿੰਨ੍ਹ ਸਿੰਘੋਂ ਨੇ ਕਲ੍ਹ ਮੌਤ ਕੇ ਸਾਹਿਲ ਥਾ ਉਤਰਨਾ। ਕਲ ਸੁਬਹ ਥਾ ਜਿਨ ਖਾਲਸੋਂ ਨੇ ਜੰਗ ਮੇਂ ਮਰਨਾ॥

ਬਾਲੀਂ ਪੇ ਸ਼ਹੀਦੋਂ ਕੀ ਹੁਆ ਜਬ ਕਿ ਗੁਜਰਨਾ। ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੂਆ ਉਸ ਜਾ ਸੇ ਕਦਮ ਆਗੇ ਕੋ ਧਰਨਾ॥

ਚੂੰਮਾਂ ਕਬੀ ਹਲਕੂਮ ਦਹਿਨ ਚੂੰਮਨੇ ਬੈਠੇ। ਜਬ ਪਾਇੰਤੀ ਆਏ ਤੋਂ ਚਰਨ ਚੂੰਮਨੇ ਬੈਠੇ॥

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜੀ ਵਿਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਕਰਕੇ ਸੁੱਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਮੁੱਖ ਚੁੰਮਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਯੋਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਆਏ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਚੁੰਮਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੀ ਸਨ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਘਮਸਾਨ ਦਾ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭੇਜਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਤਾਕਿ ਜਿਥੋਂ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਆਹੂ ਲਾਹੁਣ ਉਥੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਕੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇਣ। ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਕਏ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹਵਾਸ ਹੀ ਉਡ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਸ਼ਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮਾਹਿਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਐਸੀ ਤਲਵਾਰ ਚਲਾਈ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਏ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਰਹ ਵੈਰੀ ਦਲ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਦੇਖਦੇ ਤਾਂ ਫੌਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤੇਜੀ ਵਾਂਗੂ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪੁਹੰਚ ਜਾਂਦੇ। ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਬੀਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਇੰਝ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਭੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਵਿਚ ਭੜਥੂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਿਸ ਵੀ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭੇਡਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੌੜਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਵੈਰੀ ਦਲ ਦੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨਆੰ ਨੇ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਹੀ ਤੀਰ ਦੀ ਬੁਛਾੜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਿਸਮ ਵਿੰਨਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਫੇਰ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਰਜਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਪਸਤ ਹੋ ਗਏ। ਅਖੀਰ ਜਿਸਮ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਣ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਫਤਿਹ ਬੁਲਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਚੀ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਲ ਦਾ ਜੋਰ ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤੇ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਕੇ ਵੀਰ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।